2026 წლის 2 აპრილიდან ჩვეულებრივი მსუბუქი ავტომობილების აქციზი ახალი ასაკობრივი განაკვეთებით ითვლება, ხოლო ძველი ტარიფი მხოლოდ დოკუმენტურად დასაბუთებულ გარდამავალ შემთხვევებში რჩება. ექვს წელზე ძველი ავტომობილების რეგისტრაციის საყოველთაო ასაკობრივი შეზღუდვა მანამდე გაუქმდა, თუმცა ეს გამონაბოლქვის მოთხოვნების გაუქმებას არ ნიშნავს.
ცვლილებების თარიღები და მოქმედი წესები
კითხვაზე „განბაჟება ძვირდება?“ ერთიანი პროცენტით პასუხი შეცდომაში შეგიყვანთ. მნიშვნელობა აქვს ავტომობილის ასაკს, ძრავის ზუსტ მოცულობას, საჭეს, საწვავის ტიპსა და გარდამავალი წესის შესაძლო გამოყენებას. გადასახადის გამოთვლამდე დაადგინეთ, რომელი სამართლებრივი რეჟიმი ეხება თქვენს ავტომობილს.
წლის განმავლობაში გამოქვეყნებული ყველა განცხადება ერთდროულად მოქმედ წესს არ ასახავს. განსაკუთრებით ადვილად ერევა ერთმანეთს თებერვლის ასაკობრივი შეზღუდვა, მარტში მისი გაუქმება და აპრილის აქციზის კანონი.
| თარიღი | დოკუმენტი ან მოვლენა | რას ნიშნავს მყიდველისთვის |
|---|---|---|
| 12 თებერვალი 2026 | მთავრობის №56 დადგენილება | თავდაპირველ ტექსტში ჩაიწერა ასაკობრივი შეზღუდვაც |
| 13 თებერვალი 2026 | სამინისტროს განმარტება | ასახავდა იმ დროის გადაწყვეტილებას და არა საბოლოო ოქტომბრის მდგომარეობას |
| 12 მარტი 2026 | მთავრობის №105 დადგენილება | ამოიღო ასაკობრივი შეზღუდვა და მასთან დაკავშირებული დებულებები |
| 1 აპრილი 2026 | მიღებულია კანონი №1477 | განისაზღვრა ახალი აქციზი და გარდამავალი პირობები |
| 2 აპრილი 2026 | №1477 კანონის ამოქმედება | ახალი აქციზის რეჟიმის საწყისი თარიღი |
კანონის მიხედვით, რომელიც 2026 წლის 20 ოქტომბერს შევამოწმეთ, გადასახადის ასაკი არის საბაჟო დეკლარაციის რეგისტრაციის წელი მინუს ავტომობილის გამოშვების წელი. ლოტის შეძენა ან გადახდა კონკრეტულ წელს იმავე წლის აქციზს არ აფიქსირებს.
ამიტომ მოძველებული სტატიის წაკითხვისას მხოლოდ სათაურს ნუ დაეყრდნობით. შეამოწმეთ მასში ნახსენები დოკუმენტი, ძალაში შესვლის თარიღი და შემდგომი ცვლილებები. ამ გვერდის წყაროებში მიღებული კანონი და გაუქმებული შეზღუდვის დოკუმენტი ცალ-ცალკეა მოცემული.
მოქმედი აქციზის განაკვეთები
საგადასახადო კოდექსის 188-ე მუხლის მე-12 და მე-13 ნაწილებით ჩვეულებრივი მსუბუქი ავტომობილების საბაზო განაკვეთები ასეთია:
| მსუბუქი ავტომობილის ასაკი | საბაზო განაკვეთი, ლარი/სმ³ |
|---|---|
| 0–6 წელი, ჩათვლით | 1.50 |
| 6 წელზე მეტი | 4.50 |
საბაზო განაკვეთი გამოიყენება შესაბამისი ჩვეულებრივი მარცხენასაჭიანი შიგაწვისძრავიანი ავტომობილისთვის, ჰიბრიდის შეღავათისა და სხვა სპეციალური წესის გარეშე. თანხა მიიღება საბუთებში მითითებული ძრავის მოცულობის განაკვეთზე გამრავლებით. მოდელის კომერციული სახელწოდების მოცულობად გამოყენებამ შედეგი შეიძლება შეცვალოს.
გამოთვლის მაგალითში ავიღოთ 2020 წლის მარცხენასაჭიანი ბენზინის ავტომობილი, ზუსტად 2,000 სმ³ ძრავით. 2026 წელს რეგისტრირებული დეკლარაციისთვის ასაკია 6 წელი, ამიტომ აქციზი იქნება 2,000 × 1.50 = 3,000 ლარი. აქ არ შედის იმპორტის გადასახადი, საბაჟო მომსახურება, რეგისტრაცია ან ტრანსპორტირება.
თუ დეკლარაცია 2027 წელს დარეგისტრირდება და კანონი უცვლელი დარჩება, ასაკი გახდება 7 წელი და აქციზი — 2,000 × 4.50 = 9,000 ლარი. ეს მოქმედი კანონის კალენდარული შედეგია; ცალკე მიღებულ „2027 წლის ახალ გადასახადად“ არ უნდა წარმოადგინოთ. შედარება უფრო ვრცლად განხილულია დეკლარირების წლის განმარტებაში.
აქციზი არ ანაცვლებს იმპორტის გადასახადს, რომელიც კოდექსის 197-ე მუხლის მე-6 ნაწილით ცალკე განისაზღვრება. ამავე დროს, შესაბამისი მსუბუქი ავტომობილის იმპორტი 173-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტით დღგ-ისგან გათავისუფლებულია, ფიზიკური პირისა თუ კომპანიის მიერ შემოტანისას. ამიტომ მის ბიუჯეტში ავტომატური 18% იმპორტის დღგ არასწორია.
ჰიბრიდი, საჭის მდებარეობა და ელექტრომობილი
ჰიბრიდის აქციზი 60%-ით მცირდება მხოლოდ მაშინ, როდესაც ავტომობილი მსუბუქ ავტომობილად კლასიფიცირდება, მარცხენასაჭიანია და მისი ასაკი 0–6 წელია, ჩათვლით. შემცირების შემდეგ გადასახდელია საწყისი თანხის 40%, ანუ ამ ასაკობრივ ჯგუფში 0.60 ლარი თითო სმ³-ზე.
188-ე მუხლის მე-14 ნაწილში ამ შეღავათისთვის ძრავის მოცულობის ზედა ზღვარი არ არის მითითებული. თუმცა მხოლოდ სიტყვა „ჰიბრიდი“ განცხადებაში შეღავათს არ ადასტურებს. მსუბუქი ჰიბრიდის (mild hybrid) ან სვლის მარაგის გამზრდელი ძრავის მქონე მოდელის კლასიფიკაცია კონკრეტული საბუთებით RS-თან უნდა დაზუსტდეს.
| პირობა | აქციზის წესი |
|---|---|
| შესაბამისი მარცხენასაჭიანი ჰიბრიდი, 0–6 წლის ჩათვლით | საბაზო აქციზი მცირდება 60%-ით |
| მარჯვენასაჭიანი ან საჭეგადატანილი, შიგაწვის ძრავით | შესაბამისი ასაკის საბაზო განაკვეთი მრავლდება 3-ზე |
| შესაბამისი მარცხენასაჭიანი მსუბუქი ელექტრომობილი | აქციზისგან გათავისუფლება |
| მარჯვენასაჭიანი ან საჭეგადატანილი მსუბუქი ელექტრომობილი | ფიქსირებული 3,000 ლარი |
საჭის გადატანის შემდეგ ავტომობილი ჩვეულებრივი მარცხენასაჭიანის წესზე არ გადადის. მაგალითად, ზემოთ განხილულ 2020 წლის 2,000 სმ³ შიგაწვისძრავიან ავტომობილს, მარჯვენა ან გადატანილი საჭით, 2026-ში 9,000 ლარის აქციზი ექნება. ჰიბრიდის შემცირება ამ სამმაგ განაკვეთს არ უნდა შეუთავსოთ.
შესაბამისი 8703 ელექტრომობილების იმპორტის გადასახადისგან გათავისუფლებაში საჭის მარცხნივ მდებარეობის პირობა არ არის, თუმცა მარჯვენა ან გადატანილი საჭის 3,000-ლარიანი აქციზი რჩება. სხვადასხვა გადასახადის შეღავათები ცალ-ცალკე შეამოწმეთ. პირობები თავმოყრილია ჰიბრიდისა და ელექტრომობილის გზამკვლევში.
ძველი ტარიფი: რომელი დოკუმენტი რას ადასტურებს
№1477 კანონის მე-2 მუხლი ძველი აქციზის რეჟიმს გარკვეული ისტორიული გარემოებების შემთხვევაში ინარჩუნებს. ეს არჩევითი ფასდაკლება არ არის: იაფი შედეგის მისაღებად კალკულატორში ძველი ტარიფის მონიშვნა საკმარისი ვერ იქნება.
ცხრილის ყველა თარიღი 2026 წელს ეხება. შესაბამისობის საბოლოო შეფასება კონკრეტული დოკუმენტებით საბაჟოსთან უნდა მოხდეს.
| გზა ან მდგომარეობა | 2 აპრილამდე დასადასტურებელი გარემოება | დამატებითი პირობა |
|---|---|---|
| უკვე აღრიცხული ავტომობილი | შსს-ის ბაზაში შესაბამისი ასახვა ან საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების აღრიცხვის მოწმობის გამოწერა, მათ შორის სარკინიგზო ელექტრონული მოწმობა | შეამოწმეთ ჩანაწერის თარიღი და ავტომობილის იდენტიფიკაცია |
| საზღვაო გადაზიდვა | ტრანსპორტირების დაწყება: კონოსამენტში გემზე მიღების თარიღი, ან საზღვაო გადამზიდავის დასტური კონტეინერში ჩატვირთვის ან/და გამომგზავნ პორტში მიღების შესახებ | გადამზიდავის შესაბამის დოკუმენტში საჭიროა კონტეინერის ნომერი და VIN; ამ ქვეპუნქტში 1 ივლისის ჩამოსვლის ზღვარი არ წერია |
| საავტომობილო ან სარკინიგზო გადაზიდვა | გზავნილის მიღება/ჩატვირთვა შესაბამისი ზედნადებით, CMR-ით ან გადამზიდავის სხვა საიდენტიფიკაციო დოკუმენტით | შესაბამისი ქართული აღრიცხვა ან მოწმობა ასევე უნდა არსებობდეს 1 ივლისამდე |
| თავისი სვლით შემოყვანა | კანონში ჩამოთვლილი შესყიდვის, საკუთრების ან სარეგისტრაციო საბუთი ავტომობილისა და შემძენის მონაცემებით | შესაბამისი ქართული აღრიცხვა ან მოწმობა ასევე უნდა არსებობდეს 1 ივლისამდე |
საზღვაო მარშრუტზე მხოლოდ აუქციონის ინვოისი ტრანსპორტირების საჭირო გარემოებას არ ამტკიცებს. მოითხოვეთ სწორედ გადამზიდავის ის დოკუმენტი, რომელშიც ჩანს კანონით განსაზღვრული მიღების ან ჩატვირთვის თარიღი და ავტომობილის იდენტიფიკაცია.
ეს არ ნიშნავს, რომ ოქტომბერში ახლად შეძენილ და გაგზავნილ ავტომობილზე ძველ რეჟიმს აირჩევთ. ასევე, ძველი ტარიფის სრული, შესაბამისი თარიღის რედაქციის ცხრილი აქ არ მოგვაქვს: გადასახდელი თანხა უფლებასთან ერთად უნდა დადასტურდეს. მოძველებული არაოფიციალური კალკულატორი არც ერთს არ ადასტურებს.
გაუქმებული ასაკობრივი აკრძალვა და დარჩენილი მოთხოვნები
თებერვლის №56 დადგენილების თავდაპირველი ტექსტი M1 ავტომობილების პირველი ან დროებითი რეგისტრაციისთვის ექვსწლიანი ასაკის ზღვარს შეიცავდა. მთავრობის №105 დადგენილებამ 12 მარტს ამოიღო ამ დოკუმენტის პირველი მუხლის მე-2 და მე-5 პუნქტები და მე-2 მუხლი; ცვლილება გამოქვეყნებისთანავე ამოქმედდა.
შესაბამისად, თებერვლის განცხადება ექვს წელზე ძველი მანქანების საყოველთაო აკრძალვის შესახებ ოქტომბრის მოქმედ წესად ვერ გამოიყენება. ამავე დროს, №105-ს მთელი ემისიის რეგლამენტი არ გაუუქმებია. ასაკობრივი შეზღუდვის ამოღება და გამონაბოლქვის მოთხოვნები ცალკე საკითხებია.
№56-ის დარჩენილი შესაბამისი დებულებები განსაზღვრული მსუბუქი კატეგორიებისთვის ითვალისწინებს Euro 5-ს ნაპერწკლური აალების და Euro 5b-ს შეკუმშვით აალების ავტომობილებზე, აგრეთვე აღიარებულ ეკვივალენტურ სტანდარტებს. აშშ-დან ჩამოყვანილ ავტომობილზე ევროპული დასახელების პირდაპირი წარწერის არარსებობა მარტო შესაბამისობის უარყოფის საფუძველი არ არის.
კონკრეტული VIN-ისთვის საჭირო დოკუმენტური გზა მაინც წინასწარ უნდა გაირკვეს. არც მხოლოდ გამოშვების წელი და არც მაღალი აქციზის გადახდა არ არის რეგისტრაციის უპირობო გარანტია. ზოგადი საგადასახადო მაგალითი ავტომობილის სრული სამართლებრივი შემოწმების ნაცვლად არ გამოიყენოთ.
მყიდველის სია აუქციონამდე
გადაწყვეტილება მიიღეთ ერთი და იმავე ავტომობილის დადასტურებული მონაცემებით. სხვადასხვა კალკულატორის რიცხვების შედარებას აზრი აქვს მხოლოდ მაშინ, თუ საჭე, მოცულობა, დეკლარირების წელი და გამოყენებული რეჟიმი თანხვედრილია.
აუქციონამდე შეამოწმეთ:
- გამოშვების წელი და ძრავის ზუსტი სმ³ ემთხვევა თუ არა საბუთებს;
- საჭე ქარხნულად მარცხნივაა თუ გადატანილია;
- ჰიბრიდის ან ელექტრომობილის კლასიფიკაცია დადასტურებულია თუ დასაზუსტებელი;
- ძველი რეჟიმის მოთხოვნას კონკრეტული დოკუმენტი ამყარებს თუ მხოლოდ შეძენის თარიღი;
- 2026 და 2027 წლის აქციზის ორივე ვარიანტი გაქვთ თუ არა დათვლილი;
- გადასახადების გარდა რომელი საფასური და ხარჯი რჩება დასაზუსტებელი;
- საკუთრებისა და გამონაბოლქვის დოკუმენტები რეგისტრაციისთვის წინასწარ შემოწმებულია თუ არა.
გათვლა დაიწყეთ კალკულატორით, ხოლო პროცედურა გადაამოწმეთ განბაჟებისა და რეგისტრაციის გზამკვლევში. Autoplace-ის წერილობით ხარჯთაღრიცხვაში აუქციონის, გადაზიდვის, გადასახადების, ჩვენი მომსახურებისა და სახელოსნოს სამუშაოების თანხები ცალ-ცალკე უნდა განიხილოთ.
მოქმედი წესების შემდგომი განმარტებები ნახეთ სიახლეებში. თუ ლოტი უკვე შეარჩიეთ, მოგვწერეთ მისი ბმული და VIN, რათა გადასახადის ვარიანტები და დასაზუსტებელი საბუთები აუქციონამდე განვიხილოთ.
წყაროები
- საქართველოს კანონი №1477 — მიღება, ამოქმედება, ახალი აქციზი და გარდამავალი პირობები.
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი — მუხლები 173, 188, 194, 197 და 199.
- მთავრობის №56 დადგენილება — თავდაპირველი ტექსტი და გამონაბოლქვის დებულებები.
- მთავრობის №105 დადგენილება — ასაკობრივი შეზღუდვისა და შესაბამისი გარდამავალი დებულებების ამოღება.
- გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო — 13 თებერვლის ისტორიული განცხადება, ასაკობრივი შეზღუდვის ნაწილში შემდგომ შეცვლილი.
- შემოსავლების სამსახური — მსუბუქი ავტომობილების დაბეგვრის განმარტება.
ბოლოს შემოწმდა: 20 ოქტომბერი 2026.
